...

Kadın Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi

Dr. Işıl Acehan, ARIT Ankara'da ABD ve Türkiye’deki Kadın Hakları Mücadelesinin Tarihsel Bağlarını Anlattı
10/04/2026

NÜKÇAM Müdürü Dr. Işıl Acehan, ARIT'te "1776’nın Ankara’daki Yankıları"nı Anlattı

NÜKÇAM Müdürümüz Dr. Işıl Acehan, ABD’nin kuruluşunun 250. yıl dönümü vesilesiyle düzenlenen özel etkinlik kapsamında, Türk-Amerikan İlmî Araştırmaları Derneği (ARIT) Ankara Şubesi’nin davetlisi olarak bir konferans verdi.

ABD’nin bağımsızlık ideallerinin Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş felsefesindeki izlerini ve erken Cumhuriyet döneminde kadın hakları mücadelesine etkilerini ele alan Dr. Acehan, "Echoes of 1776 in Ankara: The American Declaration of Independence and the Birth of Modern Türkiye" (1776'nın Ankara'daki Yankıları: Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi ve Modern Türkiye'nin Doğuşu) başlıklı sunumuyla dikkat çekti.

Ortak Bir Miras: Tebaadan Vatandaşa Geçiş

Konferansta, 1776 Amerikan Devrimi ile 1923 Türk Devrimi arasındaki ideolojik benzerliklere değinen Dr. Acehan, her iki hareketin de tebaadan egemen vatandaşa geçiş sürecini kapsayan "devrimsel bir DNA" paylaştığını belirtti. Mustafa Kemal Atatürk liderliğindeki Milli Mücadele’nin, halkın kendi kaderinin mutlak efendisi olması yolunda Amerikan Bağımsızlık Bildirgesi’nde yer alan "kendi kaderini tayin etme" (self-determination) ve "egemenliğin millete ait olması" gibi Aydınlanma ilkelerini Anadolu bağlamına nasıl uyarladığını vurguladı.

Model Alınan Kadın Hakları ve Sosyal Reformlar

Dr. Acehan sunumunda, NÜKÇAM’ın çalışma alanları kapsamında, erken Cumhuriyet dönemindeki kadın hakları reformları ile ABD’deki kadın hakları mücadelesi arasındaki etkileşimlere özel bir yer ayırdı. Türkiye’nin ilk yıllarında kadın hakları savunucularının ve devlet yetkililerinin, Amerikan kadınlarının sosyal ve siyasal statüsünü bir modernleşme modeli olarak gördüklerini ifade etti.

Büyükelçi Joseph Grew’un kızı Anita Grew’un 1932 yılında İstanbul’da yeni Türk Medeni Kanunu’na göre evlenmesinin, Türkiye’nin seküler ve modern hukuk yapısının uluslararası alandaki sembolik bir kabulü olduğunu hatırlatan Acehan, bu tarihsel bağların günümüzdeki önemine işaret etti.

Müthiş Bir Kamu Diplomasisi Örneği

Haberde ayrıca, Türkiye’nin ilk Washington Büyükelçisi Ahmet Muhtar Bey’in 1929’da George Washington’un mezarına çelenk bırakması gibi sembolik jestlerin, iki cumhuriyet arasındaki fikri akrabalığı pekiştirdiği ve o dönemde ABD’de yürütülen güçlü kamu diplomasisi faaliyetleri anlatıldı.

Konferans, ARIT Ankara Direktörü Elif Denel ve seçkin bir katılımcı kitlesinin katılımıyla soru-cevap bölümünün ardından sona erdi. NÜKÇAM olarak, müdürümüz Dr. Işıl Acehan’ı bu anlamlı ve başarılı sunumundan dolayı tebrik ederiz.